รัฐสภา (26 ส.ค. 2569) “เอกนิติ” ยันคุมเข้มทุกโครงการ โปร่งใสตรวจสอบได้ รักษาวินัยการคลัง–คุมหนี้สาธารณะ ชี้ “น้ำมันแพง” ลามค่าครองชีพและต้นทุนธุรกิจ ต้องเร่งเปลี่ยนวิกฤตเป็นโอกาส
นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.คลัง ชี้แจงต่อที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร ระหว่างการพิจารณาพระราชกำหนดให้อำนาจกระทรวงการคลังกู้เงิน 4 แสนล้านบาท ว่า รัฐบาลเสนอ พ.ร.ก.ฉบับนี้ด้วยเหตุผลด้านความมั่นคงทางเศรษฐกิจ และพร้อมเปิดให้ตรวจสอบทุกขั้นตอน หลังจากตัวเลขเศรษฐกิจไตรมาส 2 ออกมายืนยันสิ่งที่รัฐบาลประเมินไว้ตั้งแต่ช่วง เตรียมออก พ.ร.ก. กู้เงิน มองว่าเศรษฐกิจชะลอลง เงินเฟ้อสูงขึ้น ดุลบัญชีเดินสะพัดขาดดุลเกือบ 600,000 ล้านบาทในไตรมาสเดียว จากผลของราคาน้ำมันและพลังงานนำเข้าที่เพิ่มขึ้นหลังวิกฤตตะวันออกกลาง
“นับว่า วิกฤตครั้งนี้ไม่เหมือนอดีตที่เริ่มจากจีดีพีติดลบ แต่เริ่มจากราคาพลังงาน ค่าครองชีพ และต้นทุนการผลิตที่สูงขึ้น น้ำมันแพงขึ้น 60-70% เงินเฟ้อจากติดลบขยับขึ้นเกือบ 3% ดัชนีราคาผู้ผลิตเพิ่มเกือบ 10% ก่อนลามไปสู่กำลังซื้อประชาชน โดยการบริโภคภาคเอกชนไตรมาส 2 ชะลอเหลือ 1.9% จาก 3.3% หากปล่อยให้ต้นทุนสูงขึ้นเรื่อย ๆ ธุรกิจอาจต้องลดคนงานหรือปิดกิจการ ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ ไม่ใช่เรื่องตัวเลขในกระดาษเท่านั้น แต่เป็นเรื่องค่าครองชีพและปากท้องประชาชน” นายเอกนิติกล่าว
นายเอกนิติ กล่าวว่า วัตถุประสงค์ของ พ.ร.ก. มี 2 ด้าน ประการแรก คือ มุ่งช่วยประชาชน เกษตรกร และผู้ประกอบการที่ได้รับผลกระทบจากวิกฤตพลังงาน ผ่านมาตรการไทยช่วยไทยพลัส ซึ่งออกแบบให้รัฐช่วย 60% ประชาชนร่วมจ่าย 40% เพื่อลดค่าครองชีพโดยตรง ไม่ใช่เพียงกระตุ้นตัวเลขเศรษฐกิจระยะสั้น และรัฐบาลยังใช้มาตรการนี้ต่อยอดให้ประชาชนมีรายได้ระยะยาว โดยเตรียมใช้ AI นกกระซิบ ช่วยพ่อค้าแม่ค้า วิเคราะห์การขาย ฝึกขายออนไลน์ และขยายตลาดจากหน้าร้านหรือชุมชนไปสู่ช่องทางดิจิทัล ซึ่งจากการทดลองพบว่าผู้ประกอบการรายเล็กที่ใช้เครื่องมือเหล่านี้มีรายได้เพิ่มขึ้น
วัตถุประสงค์ที่ 2 คือ การเร่งเปลี่ยนผ่านพลังงาน ลดการพึ่งพาพลังงานฟอสซิลและพลังงานนำเข้า ไปสู่พลังงานทดแทน พลังงานทางเลือก และนวัตกรรม ทั้งในภาครัฐ เอกชน ชุมชน และประชาชน เพื่อลดความเปราะบางของประเทศเมื่อเกิดวิกฤตราคาน้ำมันโลกซ้ำอีก
โดยแนวคิดหลัก ของ พ.ร.ก.มี 3 ชั้น คือประคองประชาชนและเศรษฐกิจวันนี้ เปลี่ยนวิกฤตเป็นจังหวะเร่งเปลี่ยนผ่านพลังงาน และดึงการลงทุนเอกชนเข้าสู่พลังงานสะอาด โดยดำเนินควบคู่กับการปลดล็อก Direct PPA, Third Party Access และการลงทุน Smart Grid เพื่อเร่งระบบพลังงานใหม่
“รัฐบาลต้องการให้ประโยชน์ตกถึงประชาชน ไม่ใช่เฉพาะผู้ลงทุนรายใหญ่ เช่น การสนับสนุนโซลาร์ภาคประชาชน เพื่อเปลี่ยนหลังคาบ้านให้เป็นแหล่งรายได้ ลดค่าไฟ และเปิดทางให้ประชาชนขายไฟคืนเข้าระบบได้ ส่วนข้อกังวลเรื่องการใช้เงิน รัฐบาล ยืนยันว่า พ.ร.ก.ฉบับนี้ไม่ใช่การตีเช็คเปล่า ไม่ใช่การกู้เงินมากองไว้ โดยกู้ตามความจำเป็นและตามการใช้จ่ายจริงเท่านั้น พร้อมออกระเบียบกระทรวงการคลังเป็นเกณฑ์กลางในการคัดกรองโครงการให้เข้มงวด โปร่งใส และตรวจสอบได้” นายเอกนิติ กล่าวย้ำ
ทุกโครงการต้องสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ มีความพร้อม คุ้มค่า และเปิดเผยต่อประชาชน หากไม่คุ้มค่าจะถูกตัดออก โดยมีคณะกรรมการกลั่นกรองทั้งจากส่วนราชการและผู้ทรงคุณวุฒิภายนอก รวมถึงระบบติดตามประเมินผล รายงานต่อคณะรัฐมนตรี และเผยแพร่ให้สาธารณชนรับทราบ รัฐบาลให้ความสำคัญกับวินัยการเงินการคลังและระดับหนี้สาธารณะ มีแบบจำลองคำนวณผลกระทบต่อหนี้อย่างต่อเนื่อง
บริษัทจัดอันดับความน่าเชื่อถือยังให้ความเชื่อมั่นต่อไทย โดยสนใจว่าเงินกู้จะนำไปลงทุนเปลี่ยนผ่านพลังงานอย่างไร มากกว่ากังวลว่าหนี้จะชนเพดาน นับว่าประเทศไทยยังอยู่ท่ามกลางวิกฤตพลังงานจากสงครามที่ไม่รู้จะสิ้นสุดเมื่อใด รัฐบาลจึงต้องมีเครื่องมือรับมือ เพื่อทำให้ประเทศผ่าน วิกฤตครั้งนี้ไปได้.-