“ศุภจี” เปิดเบื้องหลังดีล ART ไทย–สหรัฐฯ ใช้เวลาเจรจารอบคอบเพื่อรักษาผลประโยชน์ สร้างหลักประกันภาษีมาตรา 301 จาก 12.5% ให้เหลือ 10% เท่าประเทศมี ART คุ้มครองตลาดส่งออก 2.37 ล้านล้านบาท งาน 1.25 ล้านคน
นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า การลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทย–สหรัฐฯ (Joint Statement on ART) ที่กรุงมะนิลา ประเทศฟิลิปปินส์ เมื่อวันที่ 17 พ.ย. 2569 ที่ผ่านมา โดยยืนยันว่าทั้งสองฝ่ายบรรลุข้อสรุปในสาระสำคัญของความตกลงการค้าต่างตอบแทน หรือ ART แล้ว เหลือขั้นตอนขัดเกลาถ้อยคำทางกฎหมายก่อนเข้าสู่กระบวนการภายในของแต่ละประเทศ
ที่ผ่านมาไทยใช้เวลาอย่างรอบคอบในการเจรจา เพราะต้องการให้มั่นใจว่าเงื่อนไขต่าง ๆ อยู่ในกรอบที่ประเทศรับได้ และไม่สร้างผลกระทบเกินสมควรต่อเกษตรกร ผู้ประกอบการ SME ภาคอุตสาหกรรม ผู้ส่งออก ผู้บริโภค รวมถึงการลงทุนและการจ้างงานในประเทศ
“เราใช้เวลาเพราะต้องการมั่นใจว่าสิ่งที่เราเปิด เป็นไปตามหลักเกณฑ์และกรอบที่เราวางไว้ และไม่ทำให้ประเทศเสียประโยชน์มากเกินไป ถ้ายอมง่าย ๆ ก็จบไปตั้งแต่ปีที่แล้ว แต่เราเจรจาจนถึงจุดที่คิดว่าลงตัวที่สุด” นางศุภจี กล่าว
รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า จุดสำคัญที่ไทยจะเร่งดำเนินการต่อทันที คือการเจรจากับสหรัฐฯ เพื่อให้อัตราภาษีภายใต้มาตรา 301 ในประเด็นแรงงานบังคับ จากเดิมที่ไทยอยู่ในอัตรา 12.5% ปรับลงมาอยู่ที่ 10% เท่ากับประเทศที่มีความตกลง ART แล้ว เช่น กัมพูชา อินโดนีเซีย และมาเลเซีย
นางศุภจี กล่าวว่า การลงนาม Joint Statement ทำให้ไทยมีฐานในการเจรจาว่า แม้ตัว ART ฉบับสมบูรณ์ยังอยู่ระหว่างจัดทำ แต่ทั้งสองฝ่ายได้บรรลุข้อตกลงในสาระสำคัญแล้ว จึงควรได้รับการปฏิบัติในระดับเดียวกับประเทศที่มีความตกลง ART
“วันนี้เซ็นแล้วก็คุยเลยค่ะ เพราะสิ่งที่ตกลงกันไว้คือ เมื่อเราบรรลุข้อตกลงในสาระสำคัญและผู้นำสองประเทศลงนามแล้ว ก็ขอให้ถือเสมือนว่าเราอยู่ในสถานะเดียวกับประเทศที่เซ็น ART แล้ว จากนี้เราก็ต้องเดินหน้าเจรจาให้ลดลงมาอยู่ที่ 10%” นางศุภจี กล่าว
นางศุภจี กล่าวว่า สหรัฐฯ เป็นตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทย โดยปี 2568 ไทยส่งออกสินค้าไปสหรัฐฯ มูลค่าราว 2.37 ล้านล้านบาท เชื่อมโยงกับการจ้างงานในประเทศประมาณ 1.25 ล้านคน การบรรลุข้อตกลงครั้งนี้จึงช่วยสร้างความมั่นใจให้ผู้ส่งออก โรงงาน SME และแรงงานจำนวนมาก จึงต้องการปกป้องรายได้ส่งออกอันดับ 1 ของประเทศไว้ ผู้ประกอบการทั้งรายใหญ่และรายเล็กที่ทำมาค้าขายกับอเมริกาจะมีความมั่นใจมากขึ้นว่า
นางศุภจี กล่าวว่า การเปิดตลาดให้สหรัฐฯ ไม่ได้หมายถึงการเปิดทุกอย่างแบบไม่มีเงื่อนไข เพราะไทยมี FTA กับหลายประเทศอยู่แล้ว ทั้งอาเซียน ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ สินค้าที่เปิดเพิ่มจึงเน้นการเพิ่มทางเลือกให้ผู้บริโภคและภาคธุรกิจ โดยเฉพาะสินค้าที่ไทยไม่มี ผลิตไม่เพียงพอ หรือจำเป็นต่อความมั่นคงด้านอาหารและพลังงาน
ปัจจุบันมีสินค้าส่งออกไทยส่วนหนึ่งที่ได้รับการยกเว้นจากมาตรการเพิ่มเติม ขณะที่อีกส่วนยังอยู่ภายใต้ Section 301 หรือ Section 232 ไทยจึงยังมีพื้นที่ในการขอรายการยกเว้นเพิ่มเติม โดยรายละเอียดจะเปิดเผยเมื่อเข้าสู่ขั้นตอนทางกฎหมายและประชาพิจารณ์
หลังจากนี้ ฝ่ายกฎหมายของไทยและสหรัฐฯ จะเข้าสู่ขั้นตอนขัดเกลาถ้อยคำในร่างความตกลง ซึ่งคาดว่าอาจใช้เวลาราว 2 เดือน ก่อนนำเสนอ ครม. จากนั้นจึงเข้าสู่การรับฟังความคิดเห็นและการพิจารณาของรัฐสภา กระบวนการทั้งหมดอาจใช้เวลาอีกหลายเดือนก่อน ART มีผลบังคับใช้จริง
“วันนี้สิ่งสำคัญคือ เราบรรลุข้อสรุปร่วมกันแล้ว ตลาดส่งออกอันดับ 1 ของไทยได้รับการปกป้องในระดับหนึ่ง และเรามีความชัดเจนมากขึ้นในการแข่งขันกับประเทศอื่น ส่วนรายละเอียดที่เหลือจะต้องเปิดเผยและอธิบายต่อประชาชนตามกระบวนการทุกขั้นตอน” นางศุภจี กล่าว
รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ กล่าวย้ำว่า กรณีมาตรการควบคุมชิปขั้นสูงของสหรัฐฯ ว่า จากข้อมูลเบื้องต้น ชิปประเภทที่เข้าข่ายข้อจำกัดคิดเป็นเพียงประมาณ 0.7% ของการนำเข้าชิปของไทยทั้งหมด จึงยังไม่เห็นผลกระทบในวงกว้าง แต่กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม และกระทรวงการคลังจะร่วมประเมินรายละเอียดเพิ่มเติม.-